Zacharius Usta, Jules Verne’in uzun öyküsü. 56 sayfalık minicik bir kitap. Novella ile öykü arası bir yerde duruyor. Özellikle insan psikolojisi çok iyi yansıtılıyor. Öyküdeki fantastik tema da hoşuma gitmişti. Okuyup, deneyimleyip güzel vakit geçirdiğim kısa kitaplardan biriydi. Gerçekten de okuyup da üzerinden uzun zaman geçen kitaplara tekrar baktığımızda adeta belleğimiz o anı geri çağırıyor. Neyse bu ayrı bir konu.
Saat ustası Zacharius, tüm dünyaya nam salmış bir saat ustasıdır. Ama günün birinde işler ters gidecektir. İşle neden ters gitti neler oldu bu ayrıntılara geçeceğim. Her zaman söylediğim gibi bu sitede her şey yok benim kürasyonumdan geçen, deneyimlediğim şeyler var. Neler okumuşum, zilemişim, insan olarak neler düşünmüşüm bunların bir belleği olacaksa o da bu site olmalı.
✅📚 Önerim: Okumaya değecek az ama öz kitap
Zacharius Usta Jules Verne Kitap Yorumu, Konusu İncelemesi
Şimdi bu kısa öykünün konusu, yorumuna geçelim.
Zacharius Usta, kibirli ve inançsız insanı temsil eder. Bilim ile inanç arasına sıkışmış ve yaptığı mükemmel saatler sonucu kendini adeta “tanrı”laştırmıştır. Bilimi tek doğru kabul eden Zacharius Usta, tek çalışan katedral saatine bütün ümitlerini bağlaması belki de eninde sonunda insan için inançların bir ümit olacağı anlamına geliyor. İnsanın tarih öncesi çağlardan beri en büyük sorunlarından biri kibirdir.
goistlik, büyüklenme, Zacharius Usta için bir felakettir, çünkü artık her şeyi küçümsemeye başlar. İnanç ile bilimi çatıştırır. Teoloji ile bilimin çatışmasını Jules Verne bu kısacık romanında gayet akıcı ve trajik bir biçimde anlatıyor. Aşırı uçlarda yaşamak sadece bireysel değil, toplumsal bir sorundur. Tutuculuk, ister bilim ile isterse inançlar ile olsun bir başkasını dışlamaya, hakir görmeye kadar gidebilir. Bu egoistlik, ise saat ustasının bütün saatlerinin bozulmasına yol açar.
Bizim yaşantımızda da her türlü egoist tutumumuz; tartışılmaz doğrularımız (saat ustasının saatlerinin bozması gibi) bizim de şimdiye kadar insanlık namına bütün kazançlarımızı heba edebilir. Özellikle inanç ile bilim arasındaki çatışma günümüzde de sürüp gitmektedir. Bu çatışmanın her iki tarafı da farkına varmadan zarara uğrar.
Zacharius Usta’nın Konusu ve Özeti
Konu ve özete devam ediyorum.
Zacharius adındaki saat ustası, müthiş bir ustadır. Saatleri, kol saati olsun duvar saati, katedral ve meydan saatleri olsun her zaman doğruyu gösterirler ve asla bozulmazlar. Çok büyük bir ünü ve serveti olan saat ustasının egoistliği ve inançsızlığı; herkesi hakir görmesi de en az saatleri kadar ünlüdür.
Saat ustası kızı Gerande, çırağı Aubert ve hizmetçisi Scholastique ile birlikte yaşar. Bir gün Zacharius ürettiği saatlerin teker teker bozulduğu haberini alır. Fakat saatlerinin bozulması imkansızdır, bu nasıl olabilir? Ne yaptıysa saatlerini çalıştıramaz.
Kendine bilimi tek yol olarak kabul eden Zacharius, tipsiz şeytan kılıklı bir adamın gelmesi ile sorunu anlar. Sorun kendindedir. Kibirli saat ustası ya kibrini bırakacak, tekrar inançlı biri olacak; kızını o şeytan kılıklı adama verecektir ya da ölecektir. Çünkü saatlerin neden durduğunu bilen ve bunu engelleyecek olan o adamdır.
Bütün saatler durduğunda saat ustası da ölecektir. Oysa Zacharius kendini adeta tanrı sanmaktadır. Çalışan son saati katedralin saatidir. Orada şeytan kılıklı adam, kızı ve kızının nişanlısı çırağı ile Zacharius’u bekler. Kızını o adama verirse şeytan yüzlü adam karşılığında son saati, yüzlerce yıl çalıştıracak olan kurma anahtarını saat ustasına verecektir.
Kitap Okunur mu?
Evet, okunur. Çok akıcı ve sürükleyici bir konusu var. Öyküde Jules Verne, İnsan psikolojisinin karanlık yönünü de başarıyla okuruna yansıtıyor. Benzer biçimde Doktor Ox’un Deneyi‘nde de insanın kırılma noktaları, hırsları vardı. Bence öykü sadece bilimkurgu değil insanın iç dünyasını da anlatan bir yapıt. Kısa, net… Böyle kısa ve etkileyici öyküleri seviyorum.
52 sayfalık bir öykü için çok fazla çıkartılacak özet yok. Okuyup güzel vakit geçirdiğim bir öyküydü. Edebi zevk de aldım. Karakterler ve karakter gelişimi, öykünün kurgulandığı evren, inanç ve metafizik ögeler de oldukça tatmin ediciydi. Biraz da kıssadan hisse tadında ama öykünün amacı tabii ki öğüt vermek değil.
Ben Zacharius Usta’yı 👉 İş Bankası Kültür Yayınları çevirisinden okudum. Kitabı buradan okuyabilirsiniz. Kitap kapağını da başarılı buldum. Bu kitabı sürekli satın alıp hediye ediyorum. Hediye kitaplar kategorimde.
