Ölümcül Yumurtalar Mihayl Afanasyeviç Bulgakov uzun öyküsü (novella), dedikten sonra eklemeliyim ki öykü gayet akıcıydı. Doktor Ox’un Deneyi havası aldığımı da söylemeliyim. Daha önce Köpek Kalbi adlı Sovyet Rusya’sını ve toplumunu eleştirdiği romanı ile Usta İle Margarita da bir baş yapıttır. Bu romanda da diğer romandaki gibi karşımıza bir “Profesör” çıkıyor. Yine bir yönetim eleştirisi var. İktidar sahipleri ve devlet yöneticileri Bulgakov’un bu yapıtında da iş bilmez ve sadece koltuk derdinde. Bilim yine kötü amaçlar için kullanılıyor.
Gerçekten de siyasi kaygılar devlet dediğimiz o canlı ve geliştikçe olgunlaşan yapıyı bozuyor. Katı bürokrasi, güç savaşları, gerçekle ve halka yüzünü dönmüş hırslı politikacılar… Novellanın konusu sadece uçuk bir bilim kurgu olmaktan çıkıyor.
Çok çabuk bir zamanda okunup bitirilecek bir uzun öykü. Özellikle son bölümleri ve romanın sonu çok çarpıcı ve trajik bitiyor. Özellikle kısa kitap ya da uzun öykü türünü seviyorsanız, Ölümcül Yumurtalar’ı öneririm. Okuduğum, beğendiğim bir yapıttı. Okumak benim için sadece basit bir “oku geç” eylemi değil. Kitabı okurkenki ortam, o anki hisler bunlar kitapla birlikte unutulmaz bir deneyim bırakıyor.
The Fatal Eggs, (Роковые яйца) 1925 yılında yazılmış bir yapıt. Distopya, politik taşmala, bilimkurgu anlatısı 163 saya. Ben Türkçe çevrisini İş Bankası Kültür Yayınları’ndan okudum.
✅ Önerim: Okuduğum ve önerdiğim kitaplar
Ölümcül Yumurtalar Kitap İncelemesi ve Yorumu Konusu
Profesör Vladimir İpatyeviç Persikov, kurbağalar ve yumuşakçalar, amipler üzerinde deneyler yapar. Karısı da kurbağalardan bıktığı ve tiksindiği için kendisini terk eder. Profesörün buluşu aslında çığır açacak bir buluştur. Ama bir buluş yapmanın da sonuçları vardır. Gazetelerin ve muhabirlerin, yazarların birbirleri ile yaptıkları yarışlar, halkın cahilliği eleştirilir.
Özellikle yeni kurulan Sovyet Rusya’sında her yerin, her gazetenin adı “kızıl” ile başlar. Bir buluş yapmak tehlikelidir. Sonunda devlet profesörün buluşunu öğrenir ve buluşu kullanmak ister. Tabii ki işi ehli olmayan birilerine vermek ve bunu teknolojik bir üstünlük olarak kullanmaya çalışmak, felaketler getirecektir.
Sovyet Sosyalist Cumhuriyet’i Köpek Kalbi’nde olduğu gibi burada da eleştirilir. Stalin döneminde bilimde bütün devletleri geçme amacı, sahte bilimcilerin çıkmasına bile neden olmuştur. Doktorun buluşu da sonunda ehil olmayan ellere, sahte bilimcilerin eline düşer. Düşünüyorum da günümüzde bile teknolojinin amacı “diğer ülkeleri geçmek” diğerlerini “yenmek” amaçlı. Teknoloji olsun bir buluş olsun artık bizi rahat ettirecek araçlar olmaktan çıktı. Siyasiler her bir değeri her bir teknolojisi novelladaki gibi bir bulu bile “siyasi amaç” olarak kullanıyorlar.
Konusu eğlenceli hızlı akıyor. Kitabın Öyle başyapıt olma gibi bir iddiası da yok. Fakat eğlenceli,, düşündürücü… İnsanlık olarak varoluşun gizemleri içinde Heidegger’in dediği gibi insan ölüme doğru bir varlık, ölüm yaşama adeta eşlik ediyor. Biz mi? Hala siyasi entrikalar peşindeyiz. Bir potansiyelimiz var ama bunu bilmiyoruz bile. Çok uzatmayacağım.
Ben bilimin kötüye kullanılması temasından çok bunun nasıl bir toplumsal kaosa dönüştüğü yönüyle ilgilendim. İş bilmez hükumet adamları, galayana gelen halk… İnanın ufacık öykü tadında bir novellada sosyoloji okuması bile yapmak olanaklı. Söylediğim gibi insan kendi varoluşunu unutup, huzur içinde bir yaşam yerine hep karmaşa içine giriyor.
Bulgakov, “Ölümcül Yumurtalar”da bilimsel bir keşfin politik telaş, cehalet ve propaganda makinesiyle nasıl felakete dönüştüğünü ele alıyor demiştim. Günümüzde de sansür politikaları, sosyal medya üzerindeki etik olmayan hani “troll” dediğimiz propoganda araçları var ya sanki romanın kurgu evreninin bir parçasıymışız gibi hissettiriyor. Günümüzde Profesör Vladimir İpatyeviç Persikov’un yaptıklarını belki de yüz katını hayvanlar üzerinde belki de insanlar üzerinde yapıyoruz. Örnek 2019-2022 yılları arasında Kovit-19 salgınında yaşadıklarımız hala çok anlamsız geliyor değil mi? İlaç üreticileri, teknoloji üreticileri, yeni model almamız için eski modelleri düzenli eskitmeleri… Biz daha beteriz…
Bir yandan felsefe varoluşa bir tanım ararken, bilim nasıl oluyor sorusunu yanıtlamaya çalışırken gerçekten de biz “ölüme doğru giden varlıklar” bozgunculuk ve talanda pek maharetliyiz.
Okuduğum yüzlerce kitap arasından biri olan Ölümcül Yumurtalar hakkında söyleyeceğim bu kadar. Güzel bir konusu vardı. Ben de artık demode olan bloguma eklemek istedim.
Kitap Özeti
Profesör Periskov, yardımcısı Pankart ile amiplerin üzerinde yaptığı bir deneyde tuhaf bir ışıkla karşılaşır. Daha sonra bu ışığın organizmaları çok hızlı büyüttüğünü görür. Büyüyen organizmalar çok vahşidir birbirlerine saldırıp birbirlerini yerler. Doktor bu ışınlarla kurbağaları ve fareleri geliştirir.
Sonuç korkunçtur, her yer farelerle dolup taşar yüzlerce fare kurbağayı zehirlemek zorunda kalırlar. Yardımcısı Pankart bu buluşu basına sızdırır. Gazeteciler, yazarlar, hükumet yetkilileri derken Profesör Periskov artık sinirden çıldırır. Profesörün buluşunu şeytanca olarak değerlendirenler de çıkar.
O sırada ülkede tavuklara kıran düşer. Bütün tavuklar ölür, bir tek tavuk kalmaz. Kimine göre bunların sorumlusu profesördür bu ilahi bir uyarıdır. Hükumetten Aleksandr Semyonoviç Rokk diye biri buluşu tavuk yumurtaları üzerinde denemek ve tavuk üretimi yapmak için kullanmak ister.
Ama şaşkınlık, iş bilmezlik ve güç delisi hükumet adamları büyük bir yanlışlık yaparlar. Bu yanlışlık sonucunda halk ayaklanır, insanlar ölür. Ölümcül Yumurtalar’a dönüşen yanlış kullanım sonucunda olacaklar hiç de iyi şeyler değildir.
İnsan deneyi, evrim ve biyolojik dönüşüm temalı okuduğum bilim kurgu klasikleri
- Köpek Kalbi – Bulgakov
- Ölümcül Yumurtalar – Bulgakov
- Doktor Moreau’nun Adası – H.G Wells
- Frankenstein – Mary Shelley
- Doktor Ox’un Deneyi – Jules Verne
