Zincire Vurulmuş Prometheus Kitap Özeti Mitolojik Öykü. Zincire Vurulmuş Prometheus, güce karşı direnişi, tanrısal adaletin sorgulanışını ve bedel ödemeyi anlatan bir tragedya. Aiskhylos, Prometheus’un acısı üzerinden yalnızca mitolojik bir hikâye anlatmaz; itaat, özgür irade ve vicdan arasındaki çatışmayı da sahneye taşıyor. İnsanın değişmeyen duyguları, insanın yalnızlığı, tanrısal gücün sınırsızlığı asla eskimeyen bir tema. Prometheus’un zincirleri, aslında düşüncenin ve bilginin zincire vuruluşudur. tanrıların derdi bilgiydi.
Tragedya Aiskhylos tarafından MÖ 5. yüzyıl (yaklaşık MÖ 460–450) yazılmış.. Aiskhylos Antik Yunan’ın en önemli tragedya yazarlarındandır. Yapıtlarından sadece 7 tanesi günümüze kadar gelebilmiştir. Mitolojik efsaneleri tragedyalarında konu etmiştir. Kitabın çevirisi çok iyi, akıcı, cümleler insanı yormuyor. Yine Azra Erhat’ın ön sözü gerçekten oldukça açıklayıcı. Kitabın sonunda ekler kısmında Hesiodos Theogonia, İşler Ve Günler, Goethe Prometheus’tan efsaneyle ilgili dizeler de alıntılanmış. Kitabı ben İş Bankası Kültür Yayınları’ndan okudum. Hafta sonu okuyup bitirebileceğiniz bir akıcılıkta 96 sayfa altı üstü.
✅ Küratör Önerim: Okunacak yeni bir kitap keşfedin
Zincire Vurulmuş Prometheus Kitap Özeti Konusu
Şimdi çok kısa bir şekilde kitabın özetine ve konusuna geçelim. Prometheus, Titanlar soyundan bir tanrıdır. İnsanları çok seven ve yardım eden bir tanrı olan Premethus, bilgili bir tanrıdır. Bilgisi ve aklını kullanması; gelecekten haberler vermesi bakımından Zeus’tan bile daha beceriklidir. İnsanları sevmeyen Zeus, Promethus’u diğer üç kardeşi ile birlikte cezalandırır. Promethus insanlara yardım etmiş ve ölümlülere ateşi vermiştir. Böylece insanlar da tanrılar gibi ateşe sahip olmuşlardır.
Zincire Vurulmuş Prometheus Sonunda Ne Oluyor?
Zeus, Promethus’a caza verir. Onu ıssız bir yerde zincirlere bağlatır. Bir kartal her gün karaciğerini yer. Tanrı ölümsüz olduğundan ertesi güne karaciğeri yenilenir ve kartal ciğerini tekrar yer bu ceza sonsuza dek çekilecektir. Fakat sürgündeki tanrı zincirlerinden kurtulur.
Prometheus bilgiyi, aklı, özgürlüğü temsil ederken; Zeus sorbalık ve kaba kuvvetle ele geçirdiği yönetime başkaldıran Promethus’u zincire vurmuştur. Tragedya’da KRATOS, BİA, HEPHAİSTOS, PROMETHEUS, HERMES,OKEANOS ve Kızları son olarak da İO sahne alırla.
Zincire Vurulmuş Prometheus’u Kim yazmıştır Ne Anlatıyor?
Aiskhylos yazmıştır. Yunan mitolojisinin en ünlü mitlerinden birini anlatır. İnsanlara ateşi veren Prometheus tanrı Zeus tarafından cezalandırılır.
Mary Shelley Romanı
Prometheus isyan etiştir. Tanrılara baş kaldırır, onları yargılar. Bu tema gotik korku edebiyatının başyapıtı, Mary Shelley romanı, Frankenstein ya da Modern Prometheus bu antik dönem tragedyasından esinleniyor. Ama Shelley’nin “O”su yani adsız yaratığı, yaratıcısından insan olmayı çalıyor. Cezası da bir yaratık gibi dışlanmak.
Kitaptan Alıntı
Zincire Vurulmuş Prometheus Kitabın ön sözünden, İş Bankası Kültür Yayınları, XII. baskı, sayfa 14’ten alıntıyı aşağıya aldım.
🍭 Prometheus tragedyasında Prometheus ve İo gibi Zeus’un kurbanları, Kratos, Bia, Hephaistos ile Hermes gibi Zeus’un uşakları ve Okeanos gibi Zeus’un dalkavukları ile dolmuştur. Geçmişi yendikten sonra, Zeus bugün ve yarını da yasalarının tekeline geçirmişe benzer. Oysa gerçek tam tersinedir: Gerçekte Zeus köle, Prometheus özgürdür. Bu özgürlüğü Prometheus nasıl ele geçirmiştir? Burada efsaneyi bir yana itip, kendi çağımızın egemenlik kavgalarına bakabiliriz: Yönetimi ele geçirmiş nice iktidar sahibi kişi ya da partiler vardır ki, karşılarına dikilip direnen tek tük düşünce sahiplerini susturup yok edebileceklerini sanırlar, oysa sonuç umduklarının tersine çıkar: İktidar sahipleri devrilir gider, düşünce sahipleri yener ve kalır.
🍭 İnsan toplumunun bu değişmez yasasının bilincine varan Aiskhylos onu Prometheus diye bir efsanelik kişinin ağzından bildiriyor bize dek: Akıl gücü kaba güçten üstündür, düşünceye gem vurulamaz, özgür düşünce tutuklanamaz, susturulamaz, alt edilemez, olaylar nasıl gelişirse gelişsin, gelecekte egemenlik kaba kuvvetin değil, özgür düşüncenindir. Aiskhylos toplumların yönetiminde, geçmiş, hâl ve geleceği bu açıdan eleştirerek, bize eşsiz değerde bir politika dersi veriyor bu tragedyasıyla: Akıl gücünün kaba kuvveti nasıl yendiğini adım adım izledikten sonra, akıl gücü üstüne kurulan yönetimin akla ve özgür düşünceye saygıyı elden bırakıp, ona sırt çevirince, nasıl zayıfladığını ve devrilmek tehlikesiyle karşı karşıya geldiğini gösteriyor. Zeus bütün kurbanları, uşakları, dalkavuklarına karşın bir çocuk gibi zayıf ve çaresizdir: Onu yıkımdan kurtaracak tek kişi akıl gücünün taşıyıcısı Prometheus’tur. Zeus tutukladığı düşmanının elinde tutukludur aslında.
