Gargantua Nedir? Konusu, Özeti İncelemesi ile yine geldim. Benimki bir incelemeden çok beğendiğim bir kitap hakkında bir şeyler yazmak. Gargantua, François Rabelais’nin kitabıdır.
Gargantua denilince çoğunlukla aklımıza Yıldızlararası (Interstellar) filmindeki devasa karadelik gelecektir. Haklıyız da kim bilecek ki François Rabelais diye birinin 500 yıl önce yazdığı kitabı! O bir devdir. Biraz masal biraz gülmece bol bol eleştiri… Dev ama ne dev? Interstellar’ın kara deliği gibi her şeyi yutar bu kerata.
Aşağıda kitabın konusu, özeti, incelemesi paragraflarında bir şeyler yazacağım. İlk paragrafta her zamanki gibi biraz laf kalabalığı yapıyorum. Amaç yazı için gerekli karakteri doldurabilmek. 🤣 Her kitap farklı bir dünyanın kapısını insan açıyor işte bu da kitaplardan biri.
✅ Küratör Önerim: Okunacak yeni bir kitap keşfedin
Gargantua Kitabı Konusu, Özeti İncelemesi
Kitabın önsözü “En ufak taşına varıncaya dek kuyumcu eliyle işlenmiş katedral denilen o gökdelenleri bir düşünün, Tanrı için üst üste dizilmiş birer sırça saray diyeceksiniz, evet ama insan hep kendini aşan bir varlık uğruna yaratır büyük eserlerini, ölümsüzlüğe ulaşarak dile gelen tek varlık ise gene kendisidir, insandır. İnsanlığın insana en çok inanmış dönemlerinden biridir ortaçağ, onu karanlık görmekte haksızlık eder tarihçiler. Hele dil ve yazın konusunda ortaçağdan daha pırıltılı bir dönem düşünülemez” diye başlıyor.
Gargantua’nın doğumu da ilginçtir. 11 ay annesinin karnında kaldıktan sonra “içki içki” diye ağlayarak doğar. Devasa olduğundan tek başına bütün kaynakları tüketir. Adının konulması, giydirilmesi, kıyafetlerinin rengine kadar her şey anlatılır. Rabelais
Gargantua sıradan bir dev masalı değildir. Özellikle din adamları acımasızca eleştirilir. Bol bol açık saçık ifadeler, küfürler ile açık seçik bir üslupla müthiş taşlama içerir. İnsanların aptalca şeyler için savaşmaları, insanların paralarını ve haklarını yiyen açgözlü yöneticiler. Aptal halkın galeyana gelmesi.
Kısacası Orta Çağ’ın düzeni inceden inceye eleştirilirken aslında kitap okurunu güldürür. Bazı yerler gerçekten de çok komik. Özellikle bok, büzük, taşak, sıçmak, göt silmek gibi kelimeler içeren cümleler yazıldığı çağda herhalde yazarın aforoz edilmesine neden olacaktır. Kitap ahlak dışı, sapıkça bulunmuştur. Zaten günümüzde de siyasileri eleştirince “ahlaksız” olmuyor muyuz? Aradan 500 yıl geçsece günümüzde hala değişmeyen ülkeler yok değil. İnanç istismarları, siyasi ahlaksızlıklar… Rabelais, zamanda yolculuk. yapıp günümüze gelse her halde hiç zorluk çekmezdi ver derdi: “hay sikeyim, hiç bir şey değişmemiş” Neyse burada siyasetin “taşaklarını” tekmelemeye gerek yok, derin sularda yüzmeyelim.
François Rabelais Kimdir ve Dev Öyküleri
Kitaba başlamadan ilk sayfada yazar şöyle der:
“Bu kitabı okuyan okur dostlar
Atın içinizden her türlü kuşkuyu
Okurken de irkilmeyin sakin
Ne kötülük var içinde ne muzurluk.
Dogrusu güldürmekten başka da
Bir hüner bulamayacaksınız pek
Başka yola gidemiyor gönlüm.
Sizleri dertler içinde görürken
Gülen kitap yegdir aglayan kitaptan
Gülmektir çünkü insani insan eden”
François Rabelais, Gargantua’yı daha önceki dev masallarından esinlenerek yazmış. Ayrıca kitaptaki savaş ve karakterler de babası başta olmak üzere tanıdığı kişilerden oluşur. Rabelias aydınlanma çağına girişteki en önemli aydınlardan, yazarlardan biri olarak kilisenin hışmına uğramış. Aslında kendisi 16 yaşında papazlık okuluna başlayıp papaz olmuş. Latince ve Yunanca öğrenmiş. Yüksek mevkideki tanıdıkları vasıtası ile manastırda kalmaktan kurtulmuş.
Halk içinde yaşayan papaz olarak işi gücü bırakıp tıp okumuş. Gargantu’a gibi üç kitap daha yazmış Kitapları yasaklanıp da sürgün günleri başlayınca en sonunda yakalanmış. Yakalandıktan bir yıl sonra bel kemiği kırığı nedeni ile ölmüş. Rönasans öncesi, aydınlanmayı temsil eden en önemli yazarlardan biri olarak o da kilisenin ve engizisyonun elinden kaçamamış.
Gargantua Nedir? Ya da Kimdir?
Garagantua dev demektir. Romanın başkişisinin adıdır. Dev olarak doğar ve önemli bir kişi olma yolunda ilerler. Savaşlara katılır, kralın adamları ile papazlar le din adamları ile dostluk kurar. Christopher Nolan yapıtı olan 2014 yapımı Interstellar, (Yıldırlararası) filmindeki dev kara delik de adını bu kitaptan almaktadır.
Kitap bilgileri
Rabelais, dev Gargantua’nın hayatı üzerinden Orta Çağ eğitimini, kiliseyi ve otoriteyi alaycı bir dille eleştiriyor. Mizah, hiciv ve felsefe iç içe geçerken insan aklının özgürlüğü yüceltiyor. Kitabı İş Bankası Kültür Yayınları çevirisinden okudum. 254 sayfayı kıza zamanda bitirdim. Kitap ilk olarak 1534 yılında yayımlanmış.
