Moby Dick Kitap Özeti Konusu İncelemesi. Herman Merville’in en çok bilinen, sinemaya uyarlanan romanı. Moby Dick ya da Beyaz Balina, deniz, macera, dram, komedi, felsefe, hukuk, tarih, zooloji, dinbilim, gibi konuları içeren bir canavar. 800 sayfalık bir kitap. Okuması nispeten kolaydı.
Aşağıda yazacağım. Unutulmuş ve tam da sonsuzadek unutulacakken 1950’lerde tekrar keşfedi. Kitabı üç yayınevinden okudum. Önsözü YKY yayınlarından okudum. Yazar ve yapıtı hakkında çok iyi bilgiler var. Çevirisi Mina Urgan ve Sebahettin Eyyüboğlu’na ait. Can Yayınları ve Zeplin Yayınları’ndan da yer yer karşılaştırmalı okudum. Biliyorum bir çılgınlık yaptım.
Kaptan Ahap ile Jack London’ın “Deniz Kurdu” romanındaki Kurt Larsen’i hep kıyaslar bazen birbirine benzetirim. Bunu da söylemek istedim. İkisi de katı, inatçı, değişmez karakterler. Larsen materyalist ve acımasız diğeri de intikam ateşi içinde. İki tiranı bu iki psikolojik vakayı aynı ortama koysak. Söyle bir hayal ediyorum da birbirlerini denize atmak için ne entrikalar çevirilerdi. Ya da iki şeytan birleşip denizleri kaynatıp budar ederdi.
✅ Küratör Önerim: Okunacak yeni bir kitap keşfedin
Moby Dick Kitap Özeti Konusu İncelemesi
Romanın özeti. Ishmael, ticaret gemilerinde tayfa olarak çalışmış biridir. Romanın anlatıcısı İshmael, bir handa zıpkıncı Queenqueg ile aynı odada kalmak zorunda kalır. Putperes inancında olan Queenquen ile mecburen aynı yatakta yatar. İlk başlarda, katil, kelle avcısı olarak nitelendirdiği oda arkadaşını sevmez.
Zamanla onun dinine, tuhaflığına alışır. O da baliba avcısıdır. Gemilerde balina avlamış yaman bir zıpkıncıdır. Ishmael, balina avlamak için bir balina gemisinde okyanusa açılmak için araştırma yapar. Artık yalnız da değildir yanında Queenquen vardır.
Kaptan Ahab’ın gemisi Pequod’ı seçen Ishmael, tayfa olarak zorla gemiye adını yazdırır. Arkadaşı ile birlikte balina avlamak için bütün anlaşmalar yapılır. Kaptan Ahab, tak bacağını balina avında Moby Dick Beyaz Balina’ya kaptırmıştır. Yaşamdan umudunu kesip adeta kendi cehemmenini yaratan kaptan balinanın peşine düşer. Tek amacı intikamını almaktır. Bütün balinalara, bütün insnalara kin besleyen kaptan adeta bir canavardır. İkinci kaptan Starbuck, kaptan ile sürekli kavga halindedir. Kaptanı öldürmeyi bile düşünür.
Pequad okyanusta balina avlar, deposunu doldurur. Gemide isyanlar, kavgalar çıkar. Hepsini bastıran Kaptan Ahab, Moby Dick’in peşine düşer. Fakat bu hırs onun cehennemi olacaktır.
Moby Dick Yorum ve İncelemesi
1819 yılında New York’a doğan Herman Merville, 25 yaşına kadar olan yaşamını denizlerde geçirir. Babası borçları nedeni ile sıkıntılar içinde ölür. Çok sıkıntı çeken Merville,çeşitli şlerde çalışır. Sürekli denizlerdedir. Deniz yolculukları romanlarına ilham olur. Moby Dick de aslında yazarın katıldığı balina avlarının tecrübesi ile yazılır. O dönemde Mocha Dick adındaki bir balina balina avcılarının hedefindedir. Merville romanın adının esin kaynağı bu balinadır.
Roman sadece basir bir balina avı öyküsü değildir. Kaptan Ahab’ın kişiliğinin dönüşümü, genç karısını ve çocuğunu bırakıp intikam için okyanusa açılması ilginçtir. O adeta Preomethus gibi kendi kendini cezalandırmıştır. Artık her şeyden nefret eden bir adamdır. Yine dini inançlara, zoolojiye dair çok iyi bilgilee de romandaki öykünün dışında anlatılıyor.
Aslında romanda bir yandan Kaptan Ahap ve balina avı, kaptanların yaşamı anlatılırken diğer yandan da anlatılan konular var. Balina avı, balina yemekleri, balina türleri hakkında müthiş bilgiler var. Dini, felsefi anlatımlar, yaşama, insan adair enfes anlatımlar var. Sadece basit bir balina avı değil. Yazar öldkten sonra unutulur. 2. Dünya Savaşı sonrası bir anda Herman Merville gün yüzüne çıkar. Romanları tekrar basılır.
Gerçekçi bir roman olan Moby Dick’in balinalar, balina yemekleri, balina avı ve denizcilik hakkında verdiği bilgiler eşsizdir. Her bölümün başında ya da sonunda yazar felsefesini konuşturuyor. Gerçekçiliğin bu kadar canlı anlatılmasının yazarın gençlik yıllarındaki tecrübeleridir. Din, adalet, yaşam, tarih, zooloji konularında çağları aşan felsefi görüşler de bana çok zevk verdi. Edebiyat, sanat, mitoloji içerinde bir balina avı yolculuğuna çıkmıştım. Roman karakterlereinin iç dünyasının keşfi de çok iyi bir okumaydı.
Moby Dick Alıntılar
🍭“Bir ölümlü varlığın, lambasına yağ veren başka bir varlığı yemesi; Stubb gibi, kendi yağının verdiği ışıktan yararlanarak, onu mideye indirmesi, ilk bakışta öyle tuhaf bir şeydir ki, bunun tarihi ve felsefesi üstünde biraz durmaya değer.” 65. Bölüm Başlangıcı
🍭“Her insanın yüreğinin önünde er geç beliren o şeytanımsı hayaleti yakalamak için çektiğimiz işkenceden ne beklenir? Böyle şeylerin peşinde dünyayı dolaşmakla, ya ıssız çıkmazlara sokuyoruz kendimizi, ya da yarı yolda batıp gidiyoruz.” 52. Bölüm Sonu
🍭“Kamarasından fırlayıp çıkan adam, boşalmış bir kabuk, uyurgezer ruhsuz bir varlık gibiydi. Yaşayan bir ışık yok değildi gözlerinde, ama hiçbir şeyi aydınlatamayan bu ışık, karanlığın ta kendisiydi. Tanrı yardımcın olsun, ihtiyar! Düşüncelerin bir başka adam yaratmış senin içinde. Kendini bir Prometheus’a çevirmişsin azgın kafanla! Bir akbaba her gün gelip yiyecek yüreğini senin, kendi yarattığın bir akbaba! ” 44. Bölüm Sonu
🍭”Yaşlılar pek uyumaz. Yaşlandıkça, insan ölüme benzeyen bir şeyden kaçar gibidir. Gemi kaptanları arasında, yataklarından sık sık kalkıp karanlık güverteye gelenler, sakallarına ak düşmüş olanlardır. Ahab da öyleydi. Ama son günlerde çoğu vaktini açık havada geçirdiği için, onun içerden dışarıya geldiği zamanlar, dışardan içeriye girdiği zamanlardan çoktu. Kendi kendine homurdanırdı: “İnsan mezara girer gibi oluyor. Benim gibi yaşlı bir kaptan için, ha bu daracık delikten aşağı inmişsin, ha mezara inmişsin.” Ahab Gider Stupp Konuşur, 29. Bölüm
🍭Biraz önce de söyledim. Onun bunun dinine bir diyeceğim yoktur benim. Kimseyi öldürmesin, kendi inancında olmayanları kötülemesin de, istediğine inansın. Ama bu inanç gerçekten bir çılgınlık haline gelince, insanı işkenceye sokup, bu dünyamızı içinde oturulmaz bir hana çevirince, böylesi dindarları bir kenara çekip bu iş üstünde konuşmanın tam sırasıdır artık. Ramazan, 17. Bölüm
Moby Dick Filmi
Baş. yapıtın defalarca uyarlaması yapıldı Film, dizi uyarlamaları var. Fakat hiç biri kitabın ve kitabı okurkenki hayal gücünün o sınırsız imgeleleme ölçüsüzlüğünü vermiyor.
Kitap Bilgileri
Moby-Dick, Kaptan Ahab’ın beyaz balinaya duyduğu yıkıcı takıntı üzerinden insan iradesini, kaderi ve doğa karşısındaki acizliği sorguluyor. Roman, bir maceradan çok varoluşsal bir hesaplaşma. Kitap 778 sayfa. Kütük gibi bir kitap okusası kolay değil. Daha doğrusu bitirmesi kolay değil. Okuduğunuz yayıncıya göre sayfa sayısı değişir. Ben Can Yayınları ve YKY’den okudum. Orijinal Adı: Moby-Dick; or, The Whale olan yapıtın ilk yayın tarihi İlk Yayın Tarihi: 1851 bu da romanı klasik yapıyor hem de ne klasik.
