list

Bilgisayarı Kim İcat Etti ve Neden Öldüler?

Bilgisayarı Kim İcat Etti ve Neden Öldüler?

IMB 5100

Bilgisayarı kim buldu? İlk bilgisayarın icadı? Bilgisayarın fikir babaları Alan Turing kimdi nasıl öldü? George Boole, Évariste Galois ile bilgisayarın bulunuş öyküsü ve mucitlerinin tuhaf ölümlerini inceleyeceğiz...

George Boole

Uzay-zamanın, bize göre, geçmiş dediğimiz anlarından birinde George Boole adında bir matematikçi, mantıkçı vardı. Belki birçoğumuz tanımıyoruz, adını ilk defa duyduk ama Boole, Mantığın Matematiksel Analizi kitabını 1847 yılında yayınlar. Bu kitap ile aslında bilgisayar çağının temelini atmıştır. Hani Neil Armstrog aya ilk adım atışında demişti ya: [Bir] insan için küçük, insanlık için dev bir adım. (That's one small step for [a] man, one giant leap for mankind.) diye. Sonrasında uzay çağı ve iletişim çağı başlamıştı. Aynen bunun gibi George Blood da insanlığın kulağına kendi adını taşıtan matematiği, mantığı ve felsefesi ile bilgisayar çağının geleceğini fısıldamıştı ama 100 yıldan fazla bir zaman vardı, çok erkendi. Blood 2 Kasım 1815 yılında ingilterede doğmuştur. Kendi kendine matematik öğrenip 19 yaşında kendini okulunu açıp bilimsel makaleler yazmaya başlar. 33 yaşında Mantığın Matematiksel Analizi kitabını yayınlayarak profesör unvanını alır. Kendi kendini yetiştiren matematikçi aslında düzgün bir eğitim almamıştır.


Robot and Human   
“Bu kitapta “VE”, “VEYA”, “DEĞİL” gibi kilit kavramlarla kurulan ifadelerin doğruluğunu ve yanlış- lığını tayin etmeye yarayacak bir cebir geliştirir. İşte bilgisayar çağını başlatan ve bugün Boole cebiri dediğimiz çalışma budur.”

“Sayısal olarak bir değişken veya fonksiyon iki değer alabilir. Bu değerler 1 veya 0 olacaktır. Değişkenlerin veya fonksiyonların aldığı bu değerler sayısal devrelerde eğer “1” ise YÜKSEK gerilim seviyesi , “0” ise ALÇAK gerilim seviyesini gösterecektir.”

Bilgisayarı Kim Buldu?
Gerorge Boole   

Gelelim ölümüne:
Bir dâhi için gerçekten ilginç bir ölümdür. Cahilce diyebileceğimiz bu ölümün nedeni alternatif tedavi yöntemlerini denemektir. Karısı ile birlikte soğuk algınlığını soğuk ile tedaviyi denerler. Soğuk algınlığı geçiren Boole karısının üzerine bir kova buzlu su dökmesi ile daha da kötüleşerek ölür. Öldüğünde 49 yaşındadır. Yaşasaydı kim bilir getirdiği yeniliklerle dünya daha farklı olacaktı. Mantığı belki de başka alanlara da uygulayacaktı.


Turing Makinesi   

Alan Mathison Turing

Bu defa yine bilgisayar ve mantığın ustalarından biri var. Alan Mathison Turing, 23 Haziran 1912’de İngiltere’de doğar. Matematikçi, kriptolog ve bilgisayar bilimcisidir. 2. Dünya Savaşı’nda Alman kriptolarını çözdüğü için savaş kahramanı sayılmıştır. Özellikle yapay zekâ konusunda çalışmalar yapmıştır. Asıl kendisine ün getiren Turing Makinesi’dir. Bilgisayar ile hesaplama çağının öncülüğünü yapmıştır.

Turing Google   


“Alan Turing tarafından icat edilen Turing makinesinin ana fikri esasında hayli basittir: Turing makinesi bir insanın gerçekleştirebildiği temel hesapları, daha önceden belirlenmiş sıralamada yapabilen ve böylece (bir insan tarafından) çözülmesi mümkün bütün matematiksel problemleri çözebilen ve hatta matematiksel kanıtları bile gerçekleştirebilen bir makinedir. Alan Turing, Turing makinesi’nin yardımıyla bir algoritmayla çözülmesi mümkün olan her türlü matematik probleminin Turing makinesi ile çözülebileceğini kanıtlamıştır.”

Turing   


“Makalesinde teorik ve matematiksel temellere dayalı sanal bir makineden bahseden Turing, her türlü matematiksel hesabın bu sanal makineyle yapılabileceğini iddia ediyordu. Turing’in 1950 yılında yayınlanan "Hesaplama Mekanizması ve Zeka" (İngilizce Computing Machinery and Intelligence) isimli ikinci makalesi ise, makineler ve zekayla ilgili birçok tartışmalı konuya cevap niteliğindeydi. İşte bu makalelerde sözü geçen sanal makine daha sonraları bu adla isimlendirildi.”

Yapay Oyun
Alan Turing - The Imitation game

İlginç ölümü:
Turing, 1952 yılında şantaj için suç duyurusunda bulundu. Eş cinsel olduğu için birileri kendisine şantaj yapıyordu. Eş cinselliğin suç olduğu o zamanlarda Alan Turing ceza aldı ve 1 yıl boyunca östrojen iğnesi vurularak hadım edilecekti. Fakat fazla dayanamadı siyanüre batırılmış elma yiyerek intihar etti. Apple’ın ısırılmış elması da işte bu olaya atıftır.  Böyle bir dâhi ve eşi benzeri zor gelecek bir bilim insanı saçma sapan bir sebeple ölüme sürüklenmiştir. Oysa önemli olan insanın ne cinsel kimliği ne ırkı ne de dini inancıdır; önemli olan yaşama ve insanlığa daha küçük alanda ise ailemize ve çevremize kattığımız değerlerdir.

Yapay Zeka
Alan Mathison Turing  

Not: “Adı anısına verilen ve bilgisayar biliminin Nobel'i sayılan Turing Ödülü ile de akademik bilişim dünyasının bir parçası olmuştur. Ayrıca yaşamını anlatan The Imitation Game filmi için de buraya tıklayabilirsin, tavsiyemdir...

Alan Turing Apple  

Sırada bilgisayarın değil fakat matematiğin ve elektronik haberleşmenin iki öncüsü ve tuhaf ölümleri var.

Évariste Galois

Évariste Galois, (Galois, 'Geluva' şeklinde okunur.) 25 Ekim 1811’de Fransa’da doğmuştur. Galois,” Derecesi dörtten yüksek olan polinomların köklerinin cebirsel olarak bulunabilmesi durumunda sağlamak zorunda oldukları bazı şartlar bulmuş ve her denklemin bu şartlara uyamayacağını göstermiştir.” Politik nedneler yüzündne okuldan kovulsa da matematiği asla bırakmamış ve çözülemeyen problemleri çözmüştür.

Évariste Galois Stamp

20 yaşında ölümünden bir gün önceki gecede yazdıkları onlarca yıl sonra nacak anlaşılabilmiştir. Zihnin ve matematiğin sırlarını çözme yolunda ilerleyen Galois, 30 Mayıs 1832’de 20 yaşında bir aşk ilişkisi için düelloya girmiştir. Düelloda karnına aldığı kurşun yarası ile ertesi gün öldü. Siyasi olaylar ve karışıklıklar bir dehânın tuhaf bir şekilde ölmesine neden olmuştu.

Évariste Galois

"Galois’in hayatını anlatan yazarların birçoğu tarafından oluşturulan ve sıkça gündeme gelen daha detaylı bir varsayım ise bütün bu olayların polis ve kralcı kesim tarafından politik bir rakibi ortadan kaldırmak amaçlı kurgulanmış bir komplo olduğudur."

Évariste Galois Duello

Son geceki mektubunda not olarak şu cümleleri yazmıştı: “Bu mektup, eğer içerdiği fikirler yenilik ve derinlik açısından değerlendirilirse belki de insanlığın yazın tarihindeki en önemli yazılı eserdir.”


Edwin Armstrong

FM radyo frekansını keşfeden Edwin Armstrong patent savaşları mahkemeler ve kendisinin hiçe sayılmasına fazla dayanamadı. Hakkı yeniliyordu, sürekli bir haksızlık vardı. Tesla gibi dayanıklı değildi. Yaşamı boyunca patentleri ihlal edenler maddi ve manevi olarak Tesla’yı da zora sokmuşlardı. Ama Edwing Armstrong dayanamaz ve 1954 yılının dondurucu kışında on dördüncü kattan atlayarak intihar eder.

Edwin Armstrong   

Armstrong’un şu sözleri ile yazıyı bitiriyorum:
“Bir adam, çalışmalarıyla ilgili olaylara dönüp baktığında, kariyerinin olayları şekillendirirken kendisinin oynadığı rolün ne kadar küçük, kontrolünün ötesindeki koşullar tarafından oynanan bölümlerin ise ne kadar baskın olduğunu görmeye başlar.”

Mustafa Sönmez ©
Bu yayın tamamen özgündür. Okuma notlarıma dayanır. Alıntı yapılamaz...

Kaynaklar:
https://tr.wikipedia.org/wiki/George_Boole
https://tr.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong
https://tr.wikipedia.org/wiki/Boolean_matematiği
https://tr.wikipedia.org/wiki/Alan_Turing
Bilim ve Teknik Aralık 2015
Bilim ve Teknik Kasım 2015
Bilim ve Teknik Eylül 2012, sayfa 46-49, Alan Turign
Marc j. Seifer, Nikola Tesla Bir Dahinin Biyografisi

Yorum Gönder

G mail hesabın ile yorum yazabilirsin. Ya da "Anonim" seçeneği ile hayalet olarak... İstediğini seç! 😎

Whatsapp Buton Sadece Mobilde Çalışır

Kelimeni yaz ve ENTER tuşunu kullanarak ara