Sicim (String) Kuramı Nedir? ve Paralel Evrenler 3. Bölüm

Sicim String Kuramı

1980'li yıllarda John Schwarz ve Michael Green'in uğraşları ile tekrar atağa kalkan tabiri yerinde olacaksa şahlanan sicim kuramı o kadar ilginç ki, ilk okuduğum zamanlar -ki hâlâ öyle- gece rüyalarıma giriyordu. Çünkü mikroskobik dünyanın çok daha altı bir evren, atomun yanında dev gibi durduğu bir "dünya" insanı tabii ki etkiler. Beni en çok etkileyen insanın aklı oldu. İnsanın hayal dünyası, kavrama yeteneği sanki evren sırlarını çözmesi için ona verilmişti ki zaten bunun için verildi. Sicim teorisini ilk okuduğum zamanlar anlamakta epeyce güçlük çekmiştim bu konu da birkaç satır şey yazman hatta alıntı yapmak istiyorum, ardından bilimi, bilim insanlarının nasıl felsefeye ve kişisel amaçlarına bir kalkan, bir manevra sahası yaptıkları fikrini paylaşmak istiyorum.

Bilindiği madde atomlardan oluşur. Atomları çevreleyen elektronlar vardır. Atom çekirdeğinde proton ve nötronlar yer alır. Proton ve nötronlar ise, kuarklardan oluşur. Klasik bakış açısına kuarklardan aşağısında bir şey bulunmaz ve madde bu boyutta küçük noktalar şeklinde görünür.

"İşte sicim kuramının fark yarattığı yer burasıdır. Sicim kuramı elektron ve kuarkların sıfır boyutlu parçacıklar olmadığını öne süren klasik bakış açısına meydan okur. Sicim kuramına göre, her parçacık aslında sicim adı verilen, minik ve titrenim gösteren bir enerji iplikçiğidir. Bu titreşen enerji iplikçiklerinin kalınlıkları olmadığı, yalnızca uzunlukları olduğu için tek boyutlu varlıklar olarak kabul edilirler. Ama sicimler çok küçük, tek bir atomun çekirdeğinden yüz milyon kere milyon kat (10-33) küçük olduğundan, en gelişmiş atom çarpıştırıcılarında incelendikleri zaman bile nokta olarak görünürler." (Evrenin Dokusu, Brain Greene, S. 416)

Aslında boş ve sakin olarak görünen uzay 10-33 cm boyutlarına inildiğinde kaynayan bir kazan gibi fokurdayan bir yapıya sahip (eğer teori doğru ise). Böyle tuhaf bir yapı içinde genel görelilik ve kuantum mekaniğini tek bir çatı altında, tek bir kuram altında birleştirmek isteyen fizikçiler cisim teorisini geliştirmişlerdir. Doğada dört temel kuvvet bulunur (elektromanyetik kuvvet, zayıf ve güçlü kuvvetler son olarak kütle çekimi) bunlardan üçü kuantum mekaniği ile uyumlu olmasına rağmen kütle çekimi bu uyumun dışında kalır. Amaç bu dört kuvveti kuantum mekaniği içerisine alıp tek çatı altına almaktır. Tabii ki kuramın en önemli iddiası kütle çekimini bu sicimlerin bir tezahürü olduğu varsayımıdır varsayım diyorum çünkü 10-33 cm boyutuna şu anda inilmek mümkün değil. Bu sicimlerin varlığı da kesin değil. Matematik olarak her ne kadar desteklenmeye çalışılsa da elde kesin kanıtlar yok. Standart modeldeki bütün temel parçacıklar ve bütün kuvvetler aslında R11;teoriye göre- tek bir sicimin ürünüdür bu ise şöyle açıklanıyor:

"Sicim kuramına göre, yalnızca bir temel yapıtaşı vardır "  sicim- ve farklı parçacık türlerinin çoğu, sicimin gösterebileceği farklı titrenim desenlerini simgeler. Bu tıpkı bşr keman telinde olup bitenlere benzer. Bir keman teli çok farklı şekillerde titreyebilir e biz her deseni farklı bir müzik notası olarak ağılarız. "Farklı müzik notaları yerine, sicim kuramındaki farklı titrenim desenleri, farklı parçacık türlerine karşılık gelir." Tek bir sicim türü, çok farklı titrenim desenleri sergileyerek çok farklı parçacık türleri oluşturabilir." (a.g.e, 420)

Tekrar aynı kitaptan gravitonun özelliklerini sicim kuramına nasıl dâhil edildiği ile ilgili paragraftın bir kısmını yazıyorum. En önemlisi de, Schwarz ve Scherk'in 19742'de gösterdiği şeyin, gravitonun bütün özelliklerini gösteren bir titrenim deseni olduğu, bu nedenle de kütle çekim kuvvetinin, sicim kuramının kuantum mekaniksel yapısı içinde yer aldığıdır. Böylece titreşen sicimlerden yalnızca madde parçacıkları ortaya çıkmakla kalmaz, haberci parçacıklarda -hatta kütle çekim parçacığı da- ortaya çıkar.

"Ve böylece, kütle çekimi ve kuantum mekaniğini birleştirmeye yönelik ilk başarılı yaklaşımı sağlamasının ötesinde sicim kuramı, bütün maddenin ve bütün kuvvetlerin birleşik tanımını yapma kapasitesini ortaya koydu" (a.g.e, 421)

Sicim kuramına göre, bir parçacığın kütlesi (Einstein büyük kütleli cisimlerin çekim kuvvetlerinin de o ölçüde büyüyeceğini açıklamıştır) titreşen sicimin enerjisidir. Ağır olan parçacık çok daha hızlı ve çok daha şiddetli titrer. Bu nedenle daha fazla enerji ortaya çıkar, çok daha fazla enerji ise (E=mc2) Einstein'ın denkleminde de olduğu gibi daha fazla kütle demektir. Kütle arttıkça, çekim kuvveti de artar. Bu da sicim kuramını ve kütle çekim ile ilgili ortaya koyduğu açıklama. Doğruluğu ispat edileme se çok mükemmel bir o kadar da fantastik bir kuram.

Her bir titreşen sicimin ( Spini 1 ya da 1/2 ) titreşim desenin farklı parçacığa denk gelmesine de süper simetri denilir.

Sicimler ve simetri derken gizli boyutlar kavramı ortaya çıkmıştır. Bir çıkmazda olan, batmak ile çıkmak arasında olan kuram daha ilginç yeni bir yüz ile kendini göstermiştir o da: gizli boyutlar. Alman matematikçi Theodor Kaluza, matematik denkleri ile keşfettiği dört uzay bir de zaman olmak üzere toplam beş boyut bulunduğunu iddia etmiştir. Daha sonra 1926 yılında fizikçi Oscar Klein uzayın dokusunda kıvrılmış bulunan görülmeyecek kadar küçük boyutların olabileceğini ileri sürdü. Bu boyutlar o kadar küçük olmalıydılar ki (10-33 cm) Buraya kadar anlatılan sicim teorisi kanıtlanmamış ve içerisinde birçok eksikler olan bir teoridir. Ve tamamen tesadüfü olarak evrimsel süreç ile uzay-zaman boyutunun -büyük patlama sonrası- genişleyerek şimdiki evreni oluşturduğu, diğer boyutların ise yine tesadüf sonucu gelişemeden kaldığı iddia edilir. Zaten bilim ile felsefe ve teoloji arasında gidip gelen kuram, yine bilimsellikten uzak tesadüf, determinizm, mekanik evren anlayışı vb. gibi felsefi akımların etkisi ile ideolojik olarak, alternatif bir yaratılış öyküsü ortaya çıkartılmak için kirletiliyor. Ve bilim yine Orta Çağ'da nasıl kilisenin tekelinde ise şimdi de bir çok felsefi görüşün, tekeli ve dayatması içinde.


Bırakalım evrenin dili kendini anlatsın. Onu saf ve katkısız hali ile izleyelim. Sonra isteyen istediğine inansın. 

2. Bölümde M Kuramı ve gizli boyutlar, paralel evrenler konusundan anladıklarımı paylaşmaya çalışacağım. Paralel evrenlerin varlığına ben inanıyorum fakat, iddia edildiği gibi (özellikle Hawking'in felsefi düşünceleri) üstün bir ırkın gölgeleri, hologramları ya da paralel evrenlerdeki yaşamların bir kopyası olduğumuza inanmıyorum ki, bunların hiç biri bilimsel değildir. Felsefi birer görüştür. Matematik temele dayanıyor demek illa maddi karşılığı olacak anlamına da gelmiyor.

Mustafa Sönmez
İzinsiz kopyalanazam, yayınlanmaz. Bu yazının her hakkı saklıdır. İletişim bölümünü kullanarak bana ulaşabilirsiniz.

Tüm kaynaklar:

Brain Gree: Evrenin Dokusu
Brain Gree: Evrenin Zarafeti
Brian Greene: Saklı Gerçeklik
J.H. Bennan: Zamanda Yolculuk
J. Richard Gott: Einstein Evreninde Zaman Yolculuğu
Michael Gvillen: Dünyayı Değiştiren Beş Denklem
Taşkın Tuna: Ol Dedi Oldu 1, 2
Taşkın Tuna: Uzayın Sırları
Kenneth W. Ford: 101 Soruda Kuantum Göremediğimiz Dünya Hakkında Bilmemiz Gereken Her Şey
Çağlar Sunay: 50 Soruda Evren
John Gribbin: Çoklu Evrenler Kuantum Fiziğinin Evrenleri
Naci Balkan – Ayşe Erol: Çevremizdeki Fizik
Fank Ashal: Olağanüstü Buluşlar
Caner Taslaman: Evrim Teorisi Felsefe ve Tanrı  
Caner Taslaman: Kuantum Teorisi Felsefe ve Tanrı  
Caner Taslaman: Allah Felsefe ve Bilim
Caner Taslaman: Big Bang ve Tanrı
Stephen Hawking: Zamanın Daha Kısa Tarihi
Stephen Hawking: Her Şeyin Teorisi
Stephen Hawking: Ceviz Kabuğundaki Evren
İbrahim Semiz: 50 Soruda Görelilik Kuramları
Harald Fritzsch: Yanılıyorsunuz Einstein
Alaeddin Şenel: 50 Soruda Bilim ve Bilimsel Yöntem
Sezen Sekmen: Parçacık Fizği (En Küçüğü Keşfetme Macerası)
Paul J. Nahin: Zaman Makineleri
Michio Kaku: Einstein'dan Ötesi,
Michio Kaku:Einstein'ın Evreni
Marc Graud: Büyük Patlamanın Işığı
Gpalle Yourgrau: Gödel Einstein Buluşması 
Gödel-Mantığa Adanmış Bir Yaşam
John L. Casti, Werner De Pauli: Gödel-Mantığa Adanmış Bir Yaşam
Craig Callender: Çizgibilim Serisi - Zaman (Saatin neyi ölçtüğünü anlamak için)



Sicim (String) Kuramı Nedir? ve Paralel Evrenler 3. Bölüm Sicim (String) Kuramı Nedir? ve Paralel Evrenler 3. Bölüm Reviewed by SNMZ on Kasım 30, 2013 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Gmail hesabın ile yorum yazabilirsin. Eğer adının gözükmesini istemiyorsan "Yorumlama biçimi"nden "Anonim"i seçmelisin...

Blogger tarafından desteklenmektedir.